Een veldwerk in retrospectief

IMG_1110-1000Achteraf is een veldwerk voor mij altijd een geweldige belevenis. De kennis die je opdoet, de mensen die je dacht goed te kennen nog beter te leren kennen, de ervaringen in een vreemd land, Het vak beoefenen dat je leuk vindt. Allemaal prachtige voorbeelden van de emoties en gevoelens die ik koester na een veldwerk. Maar tijdens een veldwerk beseffen wij toch niet hoe mooi we het eigenlijk hebben. Wat zorgt toch voor deze gang van denkbeelden? Deze retrospectiviteit van de geologie?. De reden voor dit denken zal ik uitpluizen aan de hand van de fases die men ondervind tijdens het veldwerk.

Fase 1: De Aankomst: “Optimisme”

IMG_1025-1000De frisse berglucht, de hoogbejaarde Spanjaarden, het ontbreken van ieder teken van leven onder de 60. Zomaar een greep woorden uit de grabbelton die Bronchales beschrijft. Een pittoresk dorpje in de Albarracin gebergteketen in Spanje; de setting voor het tweede jaars veldwerk.

Onze aankomst begon al goed! Het was een keiharde klap in het gezicht, uitgerust voor 35 graden kwamen wij aan in Bronchales. Omstandigheden daar waren 10 graden en motregen, zelfs de sterkste onder ons ondervonden duidelijk de gevolgen van deze gruwelijke omslag in weersomstandigheden. Terwijl wij ons door deze eerste tegenslag heensloegen met ons nog rijpe optimisme moesten we onderkomen regelen. Stap de lokale kroeg binnen schreeuw: “Quiero casa!” En het zal geschieden.

Mijn onderkomen? Een luxueuze villa (lees: geen werkende verwarming, douche die niet warm wordt etc.) aan de rand van het dorp die ik mocht delen met 9 andere companen. In elk geval is het toneel gezet, het doek gaat op: Tijd voor het veldwerk om te beginnen.

Fase 2: Het werk voor de tussenbespreking “Relax” 

De muffe huislucht, de drie laagsdragende vu studentjes, het ontbreken van ieder teken van paniek. Zomaar een greep woorden uit de grabbelton die onze tijd voor de eerste tussenbespreking beschreef.

IMG_1189-1000De tijd die je voor de eerste tussenbespreking besteedt is er meestal een van rustig werken, bij elkaar langs gaan, uitgaan en genieten van de omgeving. Rondom Bronchales vinden we vooral bos, genieten dus voor de natuurliefhebber. Minder voor de ware geoloog, immers bomen bedekken ontsluitingen en ontsluitingen is wat we nodig hebben, verrekte bomen! De velddagen met mijn partner Max Jansen bestonden dan ook vooral uit speurtochten door de bossen op zoek naar die ene ontsluiting. In het begin is dit eigenlijk wel lekker, therapeutisch zelfs ten opzichte van vorig jaar waar alles ontsloten is. Maar naarmate de laatste dag dichterbij komt ontwikkel je toch een haat voor die bomen, ik betrap me er nog steeds op dat ik soms bomen aan het schoppen ben, verrekte bomen! Mocht deze beschrijving van het gebied je al lichtelijk in paniek brengen (ik kijk naar jullie eerstejaars!) dan adviseer ik gebieden rond Checa en Orihuela. Maar je mist dan wel de charme van het geweldige dorpje Noguera, een beruchte ruststop waar mijn veldwerkgenoten en ik ons vaak te goed deden aan een “café con leche con hielo” en waar wij genoten van het gezelschap van diagonal dog, een vreemd hondje dat schuin door de straten rende.

Behalve deze veldavonturen is er ook tijd voor de plaatselijke kroeg en discotheek, “Naar de klote gaan” is een veelgehoord gezegde zo ook op een prachtige avond (die ik zelf niet heb meegemaakt) dat onze vriend Cas Nooitgedacht iedereen aan het instigeren was om uit te gaan: “We gaan zuipen!, Naar de klote!!! Huhuhuhuh”. Govert, Giannni en Evy gingen naar de plaatselijke discotheek om zich te goed te doen aan “drank, drugs en rock ’n roll”.

Dit allemaal zonder aanwezigheid van dhr. Nooitgedacht. Die wilde eigenlijk wel vroeg naar bed. Laten we zeggen dat de brakke ochtend erna hem niet in dank werd afgenomen.

Fase 3: Het werk na de tussenbespreking “Onrust”

De dampende huislucht, de korte broek dragende vu studentjes, het ontbreken van ieder teken van relaxatie. De enige woorden die je tijd na de tussenbespreking beschrijven.

Na de tussenbespreking zijn er twee gemoedstoestanden: “Ik ga falen” of “Ik ga het halen”

Beide zijn even gevaarlijk. De personen die zich in de eerste toestand bevinden zullen lichtelijk in paniek raken, gaan minder uit, en gaan vooral keihard werken. De personen die zich in de tweede toestand bevinden zullen lichtelijk triomfantelijk met hun neus omhoog lopen. Deze mensen maken de meeste kans om te falen. Het sleutelwoord is: “doorzetten” en niet denken dat je het al gehaald heb.

IMG_2001-1000Een negatief effect van deze derde fase is dat de avonturen van de studenten in Bronchales zullen afnemen. Hetzelfde gold voor ons, Cas en Evy bijvoorbeeld gingen helemaal los. Vroeg eruit, laat erin. Nachtelijke avonturen namen af (In plaats van hele groepen die opbezoek kwamen waren het losse personen). De pure haat voor bomen neemt toe.

Maar tussen al deze ‘onrustige’ ervaringen is het belangrijk dat je af en toe toch geniet van wat vrijheid. De meest beruchte avond van het veldwerk was de avond dat vrijwel iedereen gezamenlijk uitging naar ‘the place to be’ De Mozart bar. Darten met dronken bewoners, een potje tafelvoetbal met halfnaakte dames en vooral lekker drinken. De sores van het werk vergeten. Rond een uur of 2 á 3 werd het tijd om een discotheek op te zoeken, rond deze tijd waren al een enkeling afgedropen naar hun bedstee, maar de rest leefde met het moto: “Tonight we forget our troubles!”. In een geweldige discotheek waarvan ik de naam allang weer kwijt ben was het een drukte van jewelste waar, met alle geologen bij geteld, misschien net aan 20 man aanwezig waren. Party Hardy dus!.

De geweldigheid van deze avond is moeilijk in woorden te omschrijven ik zal mij daarom beperken tot flarden uit mijn geheugen die me het meeste bij bleven:

Eveline dansend in de kooi met een vreemde Spanjaard, Gianni die in zijn dronken roes van iedereen houd en lekker losgaat, Max die in zijn dronken bui niet helemaal door heeft dat die ‘chick’ waar die mee praat een klein dik mannetje is die hem iets te liefdevol aanstaart, Een man die zijn vriendin te koop aanbied bij Robert. Wat een avond was me dat zeg!. En wat een ‘heerlijke’ morgen erna zeg! Alle brakheid nog aan toe zeg.

Fase 4: De nacht voor het inleveren “Paniek”

IMG_1975-1000Paniek. Het enige woord dat je tijd beschrijft in de nacht voor het inleveren.

Ahhhh de geur van 6 zwetende mensen in een afgesloten ruimte die hard aan het werk zijn, wat een heerlijke lucht. Ik vind het altijd mooi om te zien, hoe adrenaline en ideeën van: “haal ik het wel of niet” een mens kunnen veranderen in een robot. Evy was geheel onaanspreekbaar, termen als Grrrr, Muhhh en Blargh is wat je meestal als antwoord kreeg. Bart had de meest geweldige ideeën die wel leken op Tim Burton verhalen, Cas sloot zich op in de muziek met een headset op zijn hoofd. Max was nagenoeg zijn hippie zelf, het blijven hippies toch? En ikzelf? Ik werkte stug door, met een hand die steeds pijnlijker aanvoelde.

Om 5 uur ’s ochtends kon ik een punt onder mijn werk zetten, tot lichte irritatie van de rest van de groep kwam op dat moment Govert langs die ook net klaar was. Toen Bart uiteindelijk met pennen ging gooien wisten we dat we maar eens een ander huis moesten irriteren. Govert, Max en ik vertrokken om net als vorig jaar een bezoekje te geven aan de mensen die nog aan het zwoegen waren over hun werk.

Tot onze grote verrassing was enkel Gianni nog hard aan het werk en waren de andere huizen al verdacht donker. Gianni nam ons bezoek in grote dank af en wij trokken ons terug naar onze respectievelijke huizen om de tijd af te wachten tot inlevertijd.

Fase 5: De uitslag en het feest: “Opluchting of Depressie?”

IMG_2003-1000Blijdschap?, teleurstelling?, melancholie?, razernij?, depressie? Welk gevoel heb je nadat je de uitslag hoort? De uitslag is een samenloop van al jouw prestaties in de afgelopen 4 weken. Je harde werk, je oververmoeidheid, je pijnlijke schrijfarm, alles wordt samengeperst in een cijfer. Dit jaar was het een geweldige prestatie, niemand gezakt. Geweldig. Deze opluchting zorgde voor een daverend feest in Bronchales, gezellig met iedereen (ook met de leiding) eten en praten over alle gebeurtenissen. Wij gaven vrij baan voor Jan in onze keuken en met enkele leftovers wist onze chefkok een verrukkelijke maaltijd op tafel te toveren voor iedereen. Eigenlijk het eerste moment van het veldwerk dat je denkt: “Zo dat zit er op, en wat een geweldige tijd heb ik gehad.”

Sietze de Graaff – Amsterdam Noord, 16 September 2011

IMG_1995-1000